DOP Là Gì? Vai Trò Của Đạo Diễn Hình Ảnh

DOP là gì?

DOP – Director of Photography là người phụ trách tổng thể phần hình ảnh trong quá trình sản xuất phim.

Công việc của DOP không chỉ đơn giản là lựa chọn camera hoặc đứng sau máy quay.

DOP thường tham gia vào nhiều quyết định liên quan đến:

• phong cách hình ảnh;

• ánh sáng;

• camera;

• ống kính;

• bố cục;

• chuyển động máy;

• độ tương phản;

• màu sắc;

• cách hình ảnh hỗ trợ câu chuyện.

Một DOP tốt không chỉ tạo ra những khung hình đẹp.

Quan trọng hơn, DOP phải hiểu tại sao hình ảnh cần được quay theo cách đó.

 

DOP có phải là người quay phim không?

Đây là một trong những câu hỏi phổ biến nhất khi tìm hiểu DOP là gì.

DOP có thể trực tiếp vận hành camera, đặc biệt trong những ê-kíp nhỏ.

Tuy nhiên, trong một production lớn, DOP và Camera Operator có thể là hai vị trí riêng biệt.

DOP chịu trách nhiệm tổng thể về hình ảnh.

Camera Operator là người trực tiếp điều khiển camera theo định hướng đã thống nhất.

Vì vậy, điểm khác biệt chính không nằm ở việc ai là người cầm máy, mà nằm ở phạm vi trách nhiệm đối với hình ảnh của toàn bộ dự án.

Bạn có thể đọc chi tiết hơn tại bài:

DOP và Cameraman khác nhau như thế nào?

 

DOP làm những công việc gì?

Khi tìm hiểu DOP là gì, nhiều người thường chỉ nghĩ đến công việc trong ngày quay.

Thực tế, DOP thường tham gia từ trước khi camera bắt đầu ghi hình.

Xây dựng phong cách hình ảnh

DOP làm việc cùng Director để xác định bộ phim nên có phong cách hình ảnh như thế nào.

Ví dụ:

• sáng hay tối;

• tự nhiên hay stylized;

• tương phản mạnh hay mềm;

• camera tĩnh hay chuyển động;

• màu sắc ấm hay lạnh;

• hình ảnh sạch hay nhiều texture.

Những lựa chọn này tạo nên visual style cho toàn bộ dự án.

Lựa chọn camera và lens

Camera và lens là công cụ quan trọng đối với DOP.

Tuy nhiên, không có một loại camera hay lens nào phù hợp với mọi dự án.

DOP sẽ lựa chọn thiết bị dựa trên:

• câu chuyện;

• bối cảnh;

• điều kiện ánh sáng;

• yêu cầu chuyển động máy;

• không gian quay;

• ngân sách;

• workflow hậu kỳ.

Quan trọng nhất vẫn là cách thiết bị phục vụ cho hình ảnh, chứ không phải giá trị của thiết bị.

Đọc thêm: DOP lựa chọn camera và lens như thế nào?

Thiết kế ánh sáng

Ánh sáng là một phần quan trọng trong công việc của Đạo diễn hình ảnh.

DOP quyết định cách ánh sáng xuất hiện trong cảnh quay:

• ánh sáng đến từ đâu;

• mạnh hay nhẹ;

• mềm hay cứng;

• tương phản cao hay thấp;

• màu sắc như thế nào.

Ánh sáng không chỉ giúp nhân vật nhìn rõ hơn.

Nó còn tạo không khí, chiều sâu và cảm xúc cho cảnh phim.

Đọc thêm: DOP thiết kế ánh sáng như thế nào?

Bố cục và camera movement

DOP cũng tham gia quyết định vị trí camera, bố cục khuôn hình và cách camera di chuyển.

Một cảnh có thể được quay tĩnh hoàn toàn.

Cũng có thể sử dụng handheld, gimbal, dolly hoặc tracking shot.

Nhưng câu hỏi quan trọng không phải là:

“Có nên làm camera movement đẹp không?”

Mà là:

“Chuyển động này có giúp kể câu chuyện tốt hơn không?”

DOP làm gì trước ngày quay?

Một phần rất quan trọng trong công việc của DOP là Pre-production.

Ở giai đoạn này, DOP có thể tham gia:

• đọc kịch bản;

• trao đổi với Director;

• nghiên cứu reference;

• xây dựng moodboard;

• khảo sát location;

• camera test;

• lens test;

• lên shot list;

• chuẩn bị lighting plan.

Chuẩn bị càng kỹ, ngày quay càng chủ động.

Đặc biệt với những cảnh ngoại cảnh, việc khảo sát hướng nắng, thời điểm quay và vị trí đặt camera có thể ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng hình ảnh.

Đọc thêm: DOP làm gì trong giai đoạn Pre-production?

DOP làm gì trên phim trường?

Trong ngày quay, DOP chịu trách nhiệm đảm bảo hình ảnh đi đúng định hướng đã thống nhất.

DOP thường phải kiểm soát:

• camera;

• lens;

• exposure;

• lighting;

• background;

• composition;

• camera movement;

• continuity hình ảnh.

Đồng thời, DOP phải xử lý rất nhiều vấn đề thực tế.

Thời tiết thay đổi.

Ánh sáng tự nhiên thay đổi.

Blocking của nhân vật thay đổi.

Location không giống như lúc khảo sát.

Vì vậy, nghề DOP không chỉ cần khả năng sáng tạo mà còn cần khả năng giải quyết vấn đề nhanh trên phim trường.

Đọc thêm: Một ngày làm việc của DOP trên phim trường

DOP và Director khác nhau như thế nào?

Director và DOP làm việc rất gần nhau, nhưng hai vị trí có trách nhiệm khác nhau.

Director chịu trách nhiệm về:

• câu chuyện;

• diễn xuất;

• cảm xúc;

• nhịp điệu;

• tổng thể bộ phim.

DOP chịu trách nhiệm sâu hơn về:

• ánh sáng;

• camera;

• lens;

• bố cục;

• chuyển động máy;

• phong cách hình ảnh.

Có thể hiểu đơn giản:

Director quyết định khán giả cần cảm thấy gì.

DOP tìm cách thể hiện cảm xúc đó bằng hình ảnh.

Đọc thêm: DOP và Director khác nhau như thế nào?

Khi nào một dự án cần DOP?

Không phải dự án video nào cũng cần DOP.

Những video đơn giản, nội dung chủ yếu mang tính ghi nhận sự kiện, đôi khi chỉ cần một Camera Operator giàu kinh nghiệm.

Tuy nhiên, DOP thường cần thiết hơn với những dự án như:

• TVC;

• phim quảng cáo;

• phim doanh nghiệp;

• brand film;

• phim tài liệu;

• music video;

• short film;

• fashion film.

Đặc biệt khi hình ảnh là một phần quan trọng của câu chuyện và thương hiệu, DOP sẽ giúp dự án có một định hướng hình ảnh rõ ràng và nhất quán hơn.

Đọc thêm: Khi nào nên thuê DOP cho một dự án?

DOP có cần biết hậu kỳ không?

DOP không nhất thiết phải là Film Editor hay Colorist.

Tuy nhiên, hiểu về hậu kỳ sẽ giúp DOP kiểm soát hình ảnh tốt hơn.

Ví dụ, DOP cần hiểu:

• footage Log;

• exposure;

• dynamic range;

• LUT;

• color grading;

• color workflow.

Điều này giúp hình ảnh từ lúc quay đến bản final giữ được đúng ý đồ ban đầu.

DOP có phải là Cinematographer không?

Trong nhiều trường hợp, DOP và Cinematographer được sử dụng gần như tương đương.

Cả hai thuật ngữ đều nói đến người chịu trách nhiệm chính về cinematography của dự án.

Tuy nhiên, cách sử dụng có thể khác nhau tùy production, quốc gia hoặc quy mô ê-kíp.

Với người mới tìm hiểu, bạn có thể hiểu đơn giản:

DOP = Director of Photography = Đạo diễn hình ảnh.

Một DOP giỏi cần những gì?

Thiết bị tốt là một lợi thế, nhưng không phải yếu tố quyết định.

Theo tôi, một DOP cần nhiều hơn kiến thức về camera.

Quan trọng là khả năng:

• hiểu câu chuyện;

• đọc ánh sáng;

• lựa chọn góc máy;

• phối hợp với Director;

• làm việc với crew;

• giải quyết vấn đề;

• giữ hình ảnh nhất quán.

Camera có thể thay đổi theo từng dự án.

Nhưng tư duy hình ảnh và khả năng kể chuyện mới là thứ tạo nên phong cách của một DOP.

Kết luận: DOP là gì?

DOP là Director of Photography – Đạo diễn hình ảnh, người chịu trách nhiệm chính về ngôn ngữ hình ảnh của một bộ phim.

DOP tham gia vào nhiều yếu tố như:

• ánh sáng;

• camera;

• lens;

• bố cục;

• camera movement;

• màu sắc;

• visual style.

Nhưng điều quan trọng nhất của DOP không phải là tạo ra một khung hình thật đẹp.

Đó là sử dụng hình ảnh để phục vụ câu chuyện.

Với tôi, câu hỏi quan trọng nhất trước mỗi cảnh quay không phải là:

“Chúng ta dùng camera gì?”

Mà là:

“Khán giả cần cảm thấy gì khi nhìn thấy hình ảnh này?”

 

Nguyễn Linh – CineLing

Tôi là Nguyễn Linh (CineLing), làm việc trong các vai trò Film Director, Director of Photography, Camera Operator và Film Editor.

Tôi tập trung vào cinematography và storytelling cho các dự án phim tài liệu, phim doanh nghiệp, branded content và commercial.

Xem Portfolio CineLing →

Tìm hiểu dịch vụ Đạo diễn hình ảnh →Liên hệ CineLing →