CineLing / Truyền hình & nghệ thuật kể chuyện
MC Lại Văn Sâm từng khóc nghẹn khi kể về người cha quá cố trong Có hẹn cùng thanh xuân. Trước đó, ông cũng xúc động đến mức phải buông micro ở Ký ức vui vẻ. Những khoảnh khắc ấy không chỉ chạm đến tình cảm gia đình, mà còn gợi ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: Điều gì khiến một câu chuyện đời thường có sức lan tỏa mạnh mẽ trên truyền hình?
Lại Văn Sâm là gương mặt quen thuộc với nhiều thế hệ khán giả qua các chương trình SV 96, Chiếc nón kỳ diệu, Hãy chọn giá đúng và Ai là triệu phú. Được biết đến với phong cách thông minh, duyên dáng và hóm hỉnh, nam MC hiếm khi bộc lộ những nỗi niềm riêng trước ống kính.
Chính vì vậy, những lần ông không kìm được nước mắt đã để lại ấn tượng sâu sắc. Đằng sau hình ảnh một người dẫn chương trình giàu kinh nghiệm là ký ức về gia đình, người thân và những điều chưa kịp thực hiện.
MC Lại Văn Sâm khóc nghẹn khi nhớ về người cha quá cố
Trong tập 2 của chương trình Có hẹn cùng thanh xuân, các nghệ sĩ đã cùng ngồi lại, chuẩn bị bữa ăn và kể cho nhau nghe những câu chuyện riêng về gia đình. Giữa bầu không khí gần gũi ấy, MC Lại Văn Sâm xúc động khi nhắc đến người cha đã khuất.
Theo lời kể của ông, năm 1975 ông sang Liên Xô du học và tốt nghiệp vào năm 1981. Trong thời gian xa nhà, biết cha đang đau ốm, ông nhờ một người đồng hương mang thuốc từ nước ngoài về Việt Nam. Nhưng đến khi người này quay lại, thông tin ông nhận được là cha đã qua đời.
Điều khiến nam MC day dứt không chỉ là việc không thể về kịp gặp cha lần cuối. Ông còn tiếc nuối vì đã không gửi thuốc về sớm hơn. Nỗi ân hận ấy theo ông từ thời thanh xuân đến nhiều năm sau.
Có những ký ức không cần tình tiết kịch tính. Chỉ một lời tâm sự chân thành cũng đủ khiến người nghe nhớ mãi.
Câu chuyện về cha của Lại Văn Sâm khiến người xem dễ liên hệ đến những điều rất gần gũi: khoảng cách với gia đình, sự chậm trễ trong một quyết định và mong muốn được làm thêm điều gì đó cho người thân khi vẫn còn cơ hội.
Khoảnh khắc Lại Văn Sâm buông micro tại Ký ức vui vẻ
Không chỉ trong Có hẹn cùng thanh xuân, một khoảnh khắc khác của Lại Văn Sâm cũng từng khiến khán giả xúc động. Ở tập cuối mùa 3 chương trình Ký ức vui vẻ phát sóng năm 2021, các nghệ sĩ lần lượt chia sẻ những kỷ niệm về mẹ và tuổi thơ.
Quyền Linh nhớ về những năm tháng khó khăn và sự hy sinh của mẹ. Khả Như chia sẻ cảm giác đôi khi chưa đủ quan tâm đến người thân. Tiến Luật cũng trải lòng về những lần làm mẹ buồn khi còn trẻ.
Không khí trường quay dần lắng xuống. Lại Văn Sâm, người thường giữ nhịp và kết nối cảm xúc trong chương trình, đã xúc động đến mức phải buông micro. Một khoảng lặng xuất hiện, thay cho lời dẫn quen thuộc của ông.
Khoảnh khắc ấy cho thấy người dẫn chương trình không phải lúc nào cũng chỉ đứng ngoài câu chuyện. Đôi khi chính họ, với những trải nghiệm đời sống của mình, trở thành một phần chân thật của cảm xúc trên sân khấu.
Vì sao những khoảnh khắc xúc động trên truyền hình có sức lan tỏa?
Khán giả có thể nhớ một chương trình vì nội dung hấp dẫn, dàn khách mời nổi tiếng hoặc bối cảnh được đầu tư. Nhưng đôi khi, điều đọng lại lâu nhất lại là một câu nói giản dị hay ánh mắt của nhân vật ở đúng thời điểm.
Trong hai câu chuyện kể trên, người xem bắt gặp một Lại Văn Sâm rất khác với hình ảnh hóm hỉnh, tự tin thường thấy. Chính sự tương phản giữa hình ảnh quen thuộc và nỗi lòng riêng đã khiến các khoảnh khắc có chiều sâu.
Dưới góc nhìn làm phim, đây là giá trị của nghệ thuật kể chuyện bằng cảm xúc thật: câu chuyện không nhất thiết phải có bước ngoặt kịch tính, mà cần khiến người xem hiểu và đồng cảm với con người phía trước ống kính.
Từ câu chuyện Lại Văn Sâm đến vai trò của đạo diễn hình ảnh và dựng phim
Cảm xúc là trọng tâm của một câu chuyện, còn hình ảnh và âm thanh là những công cụ giúp truyền tải cảm xúc đó. Trong sản xuất truyền hình, phim tài liệu hay nội dung phỏng vấn, việc lựa chọn khung hình và nhịp dựng có thể ảnh hưởng đáng kể đến cách khán giả tiếp nhận câu chuyện.
Đạo diễn hình ảnh (DOP): Chọn góc máy để phục vụ nhân vật
Đạo diễn hình ảnh (DOP – Director of Photography) là người định hướng ngôn ngữ hình ảnh qua ánh sáng, bố cục, ống kính và chuyển động máy trong những loại hình sản xuất phù hợp.
Ở một phân đoạn giàu cảm xúc, một khuôn hình cận có thể giúp người xem cảm nhận thay đổi trong nét mặt nhân vật. Ngược lại, góc máy rộng có thể đặt cảm xúc ấy vào bối cảnh chung, cho thấy sự lắng nghe hoặc phản ứng của những người xung quanh.
Điều đáng quan tâm không phải cứ quay cận mới tạo được cảm xúc, mà là lựa chọn góc máy nào đúng với tinh thần của cảnh và không làm gián đoạn sự chân thật của câu chuyện.
Dựng phim: Biết khi nào cần giữ lại khoảng lặng
Dựng phim (film editing) không đơn thuần là nối các cảnh quay. Người dựng còn xây dựng mạch kể, điều tiết tiết tấu, chọn thời điểm chuyển cảnh và cân đối giữa lời thoại, âm thanh với sự im lặng.
Trong những cuộc trò chuyện về gia đình, một khoảng dừng đôi khi mang nhiều ý nghĩa hơn việc liên tục cắt sang các góc máy khác nhau. Tuy nhiên, nhịp dựng vẫn cần bám sát chất liệu thực tế; không nên can thiệp theo cách làm sai lệch diễn biến hoặc cảm xúc của nhân vật.
Nguyên tắc để hình ảnh và hậu kỳ phục vụ nội dung cũng có thể thấy qua các dự án như phim tài liệu nghệ thuật Di sản Hạ Long được CineLing giới thiệu, nơi nhịp hình ảnh và dựng phim được sử dụng để kể câu chuyện về di sản thiên nhiên, văn hóa.
Phim tài liệu và nghệ thuật quan sát đời sống
Trong phim tài liệu, những khoảnh khắc đời thường thường không thể tái tạo chính xác. Điều người làm phim cần là sự chuẩn bị, khả năng quan sát, thái độ tôn trọng nhân vật và sự nhạy cảm trước một chi tiết có ý nghĩa.
Với người quan tâm đến quay phim, cinematography và hậu kỳ, các khoảnh khắc truyền hình chân thành là gợi ý hữu ích về cách xây dựng câu chuyện lấy con người làm trung tâm, thay vì chỉ tập trung vào kỹ thuật hoặc thiết bị.
Dấu ấn của MC Lại Văn Sâm trên truyền hình Việt Nam
Sinh năm 1957, nhà báo Lại Văn Sâm gắn bó với Đài Truyền hình Việt Nam trong hơn ba thập kỷ. Ông là người dẫn của nhiều chương trình quen thuộc, tạo dấu ấn nhờ lối trò chuyện gần gũi, sự nhanh nhạy và khả năng kết nối khách mời.
Ông nghỉ hưu từ ngày 1/7/2017 nhưng sau đó vẫn tham gia một số chương trình truyền hình. Với khán giả, hình ảnh của ông không chỉ nằm trong những cuộc thi kiến thức hay chương trình giải trí, mà còn ở những khoảnh khắc chân thành bên đồng nghiệp và khách mời.
Câu chuyện về người cha quá cố cũng như phút giây xúc động trong Ký ức vui vẻ là lời nhắc rằng phía sau mỗi gương mặt nổi tiếng vẫn là một con người mang theo những ký ức và tình cảm riêng.
Kết luận: Những hình ảnh đọng lại vì cảm xúc chân thật
Những lần MC Lại Văn Sâm khóc nghẹn trên sóng truyền hình khiến nhiều người nhớ đến giá trị của tình thân, những điều chưa kịp nói và nỗi tiếc nuối trước sự mất mát.
Với người làm truyền hình và điện ảnh, đây còn là lời nhắc về giá trị của một câu chuyện được kể đúng cách: hình ảnh nên làm nổi bật con người, không che lấp cảm xúc thật của họ.
Tìm hiểu thêm các dự án phim tài liệu, video cinematic và sản xuất phim tại Portfolio CineLing để khám phá thêm cách câu chuyện có thể được truyền tải bằng hình ảnh.
